1937 LBD - Lucht beschermingsdienst

LBD Luchtbeschermingsdienst. Maatregelen om de burgers te beschermen tegen luchtaanvallen.

Een van die maatregelen was het luchtalarm: bij nadering van vijandelijke vliegtuigen begonnen sirenes te loeien. In 1938, dat even het eerste oorlogsjaar leek te worden, werden in Nederland de eerste verduisterings oefeningen gehouden. Na de Duitse inval in Polen, september 1939, werden in de steden schuilkelders gebouwd, en kwam rondom de steden luchtdoelgeschut te staan.

Maatregelen om de burgers te beschermen tegen luchtaanvallen. Een van die maatregelen was het luchtalarm: bij nadering van vijandelijke vliegtuigen begonnen sirenes te loeien. In 1938, dat even het eerste oorlogsjaar leek te worden, werden in Nederland de eerste verduisterings oefeningen gehouden. Na de Duitse inval in Polen, september 1939, werden in de steden schuilkelders gebouwd, en kwam rondom de steden luchtdoelgeschut te staan.

Luchtbeschermingsdienst
In 1937 werd ook de Luchtbeschermingsdienst (LBD) opgericht, een organisatie waarvan het personeel uit vrijwilligers bestond; tijdens de bezetting werd het personeel uitgebreid met ambtenaren. De LBD had tot taak de burgerbevolking te wijzen op de gevaren van luchtaanvallen, en op de maatregelen die de burgers zelf konden nemen om de risico's te beperken.

Meester Jousma hoofd van de school in Haule, werd maart 1943 Blokhoofd en Anne van Weperen plaatsvervangend blokhoofd Benoeming tot plaatsvervangend blokhoofd.
Dit stelde van Weperen in staat veel voor het verzet te doen. Als LBD'er Kreeg je ontheffingen en een ausweis. Hierdoor mocht je de fiets houden en mocht je s'nacht op straat verkeren, wat voor verzetsmensen naturlijk van groot belang was.

Verduistering

Een belangrijke taak van de dienst werd na mei 1940 het controleren van de verplichte verduistering. Waar een bombardement had plaatsgevonden konden LBD-leden eerste hulp bieden en assisteren bij het blussen van branden.

Op 22 januari 1942 stelt de Duitse bezetter de wet van 1937 buiten werking en stelt er de Luchtbeschermingsverordening voor in de plaats, die de nazificering van de LBD bevordert. Op 7 augustus 1944 neemt de Nederlandse regering in ballingschap in Londen een wetsbesluit, waarbij de Luchtbeschermingsverordening van 1942 tenietgedaan wordt. Na afloop van de oorlog volgt een algemeen ontslag voor het personeel van de Luchtbeschermingsdienst. Bij de wet Bescherming Bevolking van 10 juli 1952 wordt de Wet op de bescherming van de bevolking tegen luchtaanvallen ingetrokken.

In de bezettingstijd gingen de LBD'ers 's nachts de straat op om te controleren of de burgers zich aan de verduisterings voorschriften hielden. Steden en dorpen moesten helemaal donker zijn, om te voorkomen dat ze als herkenningspunten voor geallieerde vliegtuigen zouden dienen.

Eerste hulp
Na een luchtaanval moest de LBD eerste hulp bieden; men beschikte over EHBO-kisten, brandslangen, helmen, gasmaskers en herkenningstekens (een metalen plaatje met daarop de letters LB, dat met riempjes op de bovenarm kon worden bevestigd). De LBD had afdelingen in alle stadswijken en dorpen. Per 200-300 gezinnen was er een 'blokploeg' geleid door een 'blokhoofd'.

Voor verzetsmensen bleek het handig om lid te zijn van de Luchtbeschermingsdienst. Het lidmaatschap bracht met zich mee dat je 's nachts de straat op kon, wat bijna alle andere burgers verboden was. Mede hierdoor werd je ook vrijgeseld voor de Abeidsinset in Duisland en Nederland.

Naar aanleiding van Anjerdag, 29 juni 1940, werden in juli 1940 alle joodse leden uit de LBD gezet. Eerder al hadden joodse LBD-leden te horen gekregen dat ze 'niet meer hoefden te komen'. In een speciaal formulier hadden de LBD-leden in juni moeten opgeven of ze al of niet joods waren. Bijna alle betrokkenen vulden die eerste 'ariërverklaring' in. De Amsterdamse dominee dr. J. Eykman was een van de weinigen weigeraars.

Na de oorlog werd de LBD vervangen door een organisatie die sterk op de LBD leek: de Dienst Bescherming Bevolking, de BB. Tijdens de Koude Oorlog kwam die BB in de publiciteit met wenken over wat de burger kon doen in geval van een atoomaanval. Die BB bestaat nu niet meer. De sirenes zijn er nog wel, al klinken ze anders dan de sirenes van de jaren veertig en vijftig.

Op 22 januari 1942 stelt de Duitse bezetter de wet van 1937 buiten werking en stelt er de Luchtbeschermingsverordening voor in de plaats, die de nazificering van de LBD bevordert. Op 7 augustus 1944 neemt de Nederlandse regering in ballingschap in Londen een wetsbesluit, waarbij de Luchtbeschermingsverordening van 1942 tenietgedaan wordt. Na afloop van de oorlog volgt een algemeen ontslag voor het personeel van de Luchtbeschermingsdienst. Bij de wet Bescherming Bevol

Laatst aangepast opmaandag 07 januari 2019 16:01
Meer in deze categorie: « 11-10-1939 Distributiekaart