De kerk, de kapelletjes en de begraafplaats

  • E-mailadres

 De Gereformeerde kapel.

1921 Gereformeerde kapel Haule bbew 1921 Gereformeerde kapel ook wel bokkenhok genaamd.

In de geschiedenis van de kerk van Haulerwijk komt het woord "Evangelisatie" het eerst voor op een vergadering van de kerkenraad op 13 september 1889. Op deze vergadering spreekt Ds.J. Fokkinga de wenselijkheid uit van Evangelisatie op het Oosteind van Haulerwijk. Hij wil daar in de wintermaanden op een zondagavond preken. De kerkenraad juicht dit voorstel toe. Een tweetal broeders zal proberen een geschikte plaats te vinden voor het houden van een samenkomst. Deze is enkele maanden later gevonden. Op 6 december 1889 wordt door deze broeders medegedeeld een plaats gevonden te hebben waar Ds. Fokkinga kan preken. Dit is het begin geweest van de Evangelisatie van Haulerwijk en omstreken.


Geref kapelGereformeerde kapel tijdelijk in gebruik als nood schoolFoto-archief Historische Vereniging Haule.  

In 1900 stelde broeder Veenstra voor in Haule een lokaal te bouwen. De verbinding tussen Haule en Haulerwijk was in die tijd slecht, vooral in de wintermaanden. Daarom stelde Veenstra voor in dit eventueel te bouwen lokaal Jongeling Vereniging., catechesaties en zondagschool te houden. Veenstra zei gehoord te hebben, dat de Nederlands Hervormde predikant van Haule wel medewerking wilde verlenen. De kerkenraad was echter van mening dat het de verkeerde weg zou zijn met de Hervormden in zee te gaan.

In de tijd van Ds. Groot Nibbelink wordt er een evangelisatie commissie gevormd. In 1908 wordt ook besloten het lokaal te Haule te bouwen. Dit voor Zondagsschool, jongelingsvereniging en andere godsdienstige doeleinden. Wat betreft de evangelisatie had de kerk van Haulerwijk veel werk. Daar was allereerst het evangelisatiewerk te Haule.

Gereformeerde kapel HauleGereformeerde kapel Haule 

In 1908 kwamen de broeders H. van der Vaart en A. Boonstra erop terug en kreeg het plan de instemming van de kerkenraad. Om voor het gebouw geld bijeen te brengen, werd een rondgang door de gemeente gemaakt. Het lokaal moest wel onder toezicht van de kerkenraad blijven.

In de commissie, die het lokaal moest beheren, werden benoemd  H. van der Vaart,  A. Brouwer,  P. Bouma en O. de Vries.  Het werd in augustus 1908 aanbesteed.  Bouwer was  R. Reinders voor f 600,43.  Om de bouwsom te kunnen betalen werd van W. Haisma f 475,00 geleend.


Elk jaar werd voor het lokaal een collecte in de kerk gehouden. In 1920 rustte er nog f 100,- schuld op. In dat jaar gaven ze aan de Gemeente Ooststellingwerf toestemming het als stemlokaal te gebruiken. In dat jaar besloten we eveneens 1 keer in de maand in het lokaal godsdienstoefening te houden, waarin meester van Ek voorging.


Toen in mei 1923 meester van Ek overleed, stopten men daar met de godsdienstoefeningen. In 1925 wilden de Orthodox Hervormden van Donkerbroek het lokaal huren om er kerkdiensten te houden, maar dit verzoek werd  afgewezen.
In december 1927 hadden de Orthodox Hervormden in Haule grond gekocht voor een te stichten lokaal. De Haulenaren werden er min of meer door opgeschrikt en vroegen de commissie, die het lokaal beheerde, om advies. Deze rapporteerde, dat het lokaal in slechte toestand verkeerde, al rustte er geen schuld meer op. Ook klaagde de commissie erover dat het Evangelisatiewerk in Haule weinig steun ondervond van onze de aldaar wonende gemeenteleden. Zoals de toestand toen was, deed het lokaal weinig nut. Als ze van Hervormde zijde tot het stichten van een lokaal overgingen, zou het werk daar met lamheid worden geslagen.
Op de kerkenraad werd toen de vraag gesteld of men het lokaal niet beter aan de Hervormden konden verkopen. Besloten werd deze vraag aan een te houden Gemeentevergadering voor te leggen. Deze sprak uit, dat het lokaal niet verkocht mocht worden en dat we met Evangelie-samenkomsten in Haule door moesten gaan. Aldus werd op de kerkenraadsvergadering van april 1928 besloten. De scriba nam op zich dit "de Commissie tot Evangelisatie van de Hervormde Kerk van Donkerbroek" te berichten.


Hierna werd om de twee weken te Haule in het lokaal een kerkdienst gehouden, meestal o.l.v. een ouderling, die een preek las. In de jaren rond 1930  werden deze diensten  geleid door de predikant, de hulpprediker, de hoofden der scholen De Man, Oosterhoff, en Pilon.
Verder gingen ook voor meester Beijert, meester Buisman, M. de Boer, F. Tamminga en het oud hoofd der school T. de Boer. Ook de predikanten van Oosterwolde en Donkerbroek A. Mollema en A. Nijhuis verleenden hun medewerking aan deze diensten.De opkomst van de gemeenteleden en „buitenkerkelijken" was vaak teleurstellend, maar toch hechtten de op Haule wonende gemeenteleden van de kerk veel waarde aan het lokaal. Op 23 maart 1953 bracht broeder Brouwer naar voren dat het gebouwtje nodig gerestaureerd moest worden en een deskundige had de kosten begroot op f 800,-. De kerkenraad vond het niet verantwoord om daar zoveel geld voor uit te geven en besloot om met hulp van gemeenteleden dit zoveel mogelijk zèlf te doen.


Hierna zag de Evangelisatiecommissie te Haule voor haar een taak weggelegd en vroeg toestemming van de kerkeraad, om met weinig kosten en vrijwillige arbeidskrachten, het gebouwtje te Haule op te mogen knappen. De kerkenraad had geen bezwaar en een eerder genomen besluit om het af te breken werd opgeschort. De Evangelisatiecommissie stak er veel tijd en energie in het gebouwtje op te knappen. Het Evangelisatiewerk met veel enthousiasme begonnen, bleef zonder zichtbaar resultaat en liep langzamerhand terug.

Deze diensten hebben geduurd tot ongeveer 1948. Hotze Brouwer boer uit de Claes Egbesweg heeft hier nog wel gepredikt en Fedde Vonk was de koster die zorgde dat de kachel brandde als er dienst was.  In de  60er  zijn er nog evangelisatie samenkomsten gehouden door de heer L. D. Akkerman.In die  jaren werden er ook voor de jeugd van Haule een soort soos gehouden waar films werden gedraaid en men kon darten en sjoelen ook georganiseerd door de heer Akkerman. Het gebouwtje heeft nog een tijdje dienst gedaan als school omdat de originele school verbouwd werd. Er zat een gedeelte van de leerlingen in deze kapel en een ander gedeelte in het café Terpstra.

Bij het verwerven van de grond in 1908 voor de bouw van het lokaal, en eigendom van Jannes de Weerd,werd destijds als voorwaarde gesteld dat indien het lokaal niet meer gebruikt zou worden, voor het doel waarvoor het was bestemd, de ondergrond weer eigendom zou worden van Jannes de Weerd. In 1969 werd het lokaal praktisch niet meer gebruikt voor kerkelijke noch voor maatschappelijke doeleinden.Toen het afgebroken is heeft men het eerst moeten ontruimen het was in gebruik als opslag door J.Vonk. De ondergrond is toen weer overgegaan naar De Weerd, die het gebouw heeft afgebroken en het terrein verkocht aan A. W. Bosma, welke er een woning op heeft gebouwd. Nu bekend als Dorpsstraat 69, Haule.

Het Gereformeerde kappelletje bevond zich waar nu dus Dorpsstraat 69 is. Het bestond uit witte kalkzandsteen met op het dak cementpannen.

Het gebouwtje werd in de volksmond te Haule het "Bokkehok" genoemd. Waar deze naam vandaan komt heeft niemand mij kunnen vertellen.

 



« Vorig Volgende » (Pagina 5 van 8)
Laatst aangepast opwoensdag 26 december 2018 20:38