De nieuwe wijk /de nije wyk

De Haulerwijkstervaart waar men mee is begonnen te graven rond 1713 vanaf de Mandewijk tussen Waskemeer en Bakkeveen  en waar al de wijken op aansluitten, waaronder de wijk naar Haule.

In 1756 wordt de Nije wyk/Nieuwe Wijk uitgegraven tot aan het Haulerveld en was toen 865 meter lang en niet zo breed als nu.
Hij word vooral gebruikt voor het vervoer van turf.

19 Juni 1922
Raadsverg. op Maandag 23 Juni, n.m. 2 uur. Aan de orde o.a.: Voorstel B. en W. tot grondaankoop ten behoeve van een te graven wijk van Haule naar Haulerwijk. De z.g.n. Nije wyk/Nieuwe Wijk.

verzoek gem

7 September 1922 werd het bestuur van plaatselijk belang "Helpt Elkander" Haule uitgenodigd voor een bijeenkomst in café Bergsma te Haule om het plan tot doortrekking van de wijk te bespreken.
Het werk hield in: het verbreden van het bestaande gedeelte van de wijk van 865 meter te verlengen door de toen nog grotere Haulerpoel naar de Haule tot 3138 meter.
Het verlengen van de wijk was van belang voor de aanvoer van kunstmest en terpaarde wat gebruikt werd voor het vruchtbaar maken van de landerijen.
De terpaarde werd aangevoerd op schuiten waar de schippers ook op sliepen. Er was een roefje met een schot waarachter de terpaarde lag.

Deze schippers kenden elk vaarwater en slootje in Friesland, ze kwamen overal.
Er was in die tijd ook een visclub uit Oosterwolde die het viswater had gepacht men viste met alles wat voorhanden was er was geen verbod om te vissen met netten e.d..
Aal en snoek alles was voorhanden in de wijk.

Ten zuiden van het fietsersbrug over de wijk kwam een wisselplaats van schepen en aan het eind op de Haule een zwaaikom met op de wal een losplaats van veldkeien.

Brugje over de wyk in het fytspad door de bos


De wijk is gegraven in de periode 1922-1924

In de herfst van 1922 is begonnen met het graven van de wijk d.m.v schop en kruiwagen.
In 1924 was men gereed en konden er grotere boten door.

Het werd in het kader van de werkverschaffing uitgevoerd.
De lengte van de wijk is dan 3138 meter. de begroting bedroeg f 20.750,00

Eigenaren van aanliggende gronden:  Bonne Gorter, Ate Klazes Duursma, Poppe Klazes de Haan Jan Hemkes Stelling Zwaantje Jans Schurer, weduwe van Sander A. van Weperen.
In 1925 werden over de wijk nieuwe stalten en barten aangelegd.   Stalten zijn (walhoofden)tegenover elkaar, waarop de uiteinden van losse houten barten kunnen rusten'  (Een barte is een lange stevige houten balk)

Aanbestedin brugAanbesteding stalten en barten

De wyk 1935Brug over de Haulerwijk


In het bestek hiervan staat nog een bijzondere bepaling n.l:  "de arbeidslonen zullen zaterdagsmiddag's op het terrein worden uitbetaald, doch dit zal nimmer in een herberg of dergelijk lokaal plaats hebben". Sterke drank mocht tijdens het werk ook niet worden genuttigd.

Toen de wijk gegraven was schreef Jan Hemkes Stelling op 42 oktober aan de gemeente ."ik voel mij benadeeld". Op mijn land  mijn beste plagveld, is volgens hem 4x zoveel grond terecht gekomen, dan op dat van A. van Weperen. Hij heeft zijn ongenoegen hierover geuit tegen de heren van de gemeente, die hier niet op heeft gereageerd.

1954
Verkoop Nieuwe wijk van Haule naar Haulerwijk.
Doordat de weg langs de vaart van Haulerwijk naar Waskemeer aan de zuidkant dan is afgedamd, is dan scheepvaartverkeer niet meer mogelijk door de nieuwe wijk.



verkoop wyk HaulerwijkVerkoop van de de wijk van Haule naar Haulerwijk

De wyk is in 1952 afgesloten door een dam, het zuidelijke gedeelte werd verkocht aan Andries A. van Weperen en Lenze A. Vondeling te Appelscha die daar langs de wijk bezittingen hadden
Andries A. van Weperen had nog een geschil met de gemeente, is hier te lezen.

De heren A. Duursma te Waskemeer en B. Gorter te Haulerwijk hebben het gemeentebestuur gevraagd of zij het gedeelte van de Haulerwijk, voor zover grenzende aan hun eigendommen, voor de helft kunnen kopen.
Aangezien bedoelde wijk in verband met afdamming tengevolge van de verharding van de zuidkant vaart van Haulerwijk naar Waskemeer, zijn betekenis voor het scheepvaartverkeer heeft verloren en ook voor andere overheidslichamen niet meer van algemeen belang is.
Bovendien is enige jaren geleden het haventje te Haule en het gedeelte van de wijk langs de eigendommen van A. van Weperen te Haule en L. Vondeling te Appelscha aan die eigenaren verkocht. B. en W. van 'Ooststellingwerf stellen de raad voor de helft van bedoelde wijk te verkopen voor f I.— plus de kosten. Demping of afdamming mag in geen geval plaats hebben, dan in overeenstemming met het waterschap.

Het gedeelte door het bos wordt aan Staatsbosbeheer verkocht voor een symbolisch bedrag van f 1,00

Er waren in al die jaren verschillende visclubs pachter van het viswater in de Nieuwe wijk.
In 1927 werd er voorgesteld een visclub te Haule op te richten op een gehouden vergadering van Plaatselijk belang dat jaar, maar aangezien de visclub van Donkerbroek nog tot 1929 het water had gepacht werd hier van afgezien.

Aan de visclub Haule word voor het seizoen 1929-1930 voor de som van f 8,00 onderhands verpacht het visrecht in de Nieuwe wijk te Haule.

visclub Haule

Voor het seizoen 1932-1933 werd aan de visclub te Haule het visrecht verhuurd vor f 5,00. men mocht dan met elk soort vistuig vissen in de z.g.n.  Nieuwe wijk te Haule.
1934 doet de Hengelvereniging van Haulerwijk een verzoek om het visrecht te mogen pachten.
Er zat blijkbaar veel vis in de wijk

Ook meester S. Jousma maakt van de Nije wyk gebruik: hij komt met de trekschuit met huisraad uit Bakkeveen en wordt hoofdmeester van de school te Haule.

De Nije wyk / Nieuwe Wijk was vroeger altijd in trek bij ons zomers visten wij er in en in de winter schaatsten wij erop
Inde 50er jaren zwommen er ook otters in de wijk of dit nu nog het geval is weet ik niet. (Misschien dat iemand van de huidige Haulenaren dit weet?)

In 1991 zouden er in opdracht en samenspraak met plaatselijk belang "Helpt elkander"graskarpers worden uitgezet in de wijk, voor het onderhoud van de wijk. Aangezien de grote vraag naar graskarpers werd dit w.s. pas in het voorjaar van1992 uitgevoerd.
de grond eigenaren langs de Nieuwe wijk moesten hiervoor toestemming verlenen aan het waterschap Tjonger-Compagnonsvaarten.

Graskarpersokt-1992 Graskarpers uitgezet in de Nieuwe wijk


't Kon zomaar zijn, dat in de winter als er ijs in de wijk lag dat we  besloten om met een groepje naar Drachten te schaatsen. Wat  toen nog mogelijk was eind 50-begin 60-er jaren. Later ging de vaart bij Frieschepalen dicht, toen was dit niet meer mogelijk. We moesten wel een paar keer klúnen onder weg maar dat gaf niks. Vóór bij de weg tegen het erf van Vondeling, lag altijd een grote hoop zand met daar overheen zoden tegen het weg stuiven van dit zand. Het zand gebruikten ze als het glad was in de winter om de de gladheid te bestrijden.
Jarenlang heeft Jan Hoonstra  met zijn scheepje eerst in de zwaaikom en later toen het lek werd op de wal gelegen.

Boot en Huske van Jan HoonstraJan Hoonstra met bootje bij de wijk

De-wyk-waar-hij-het-bos-ingaat-van-af-Haulerwijk-1
DSCN5331
twee-bochten-yn-de-wyk
Brugje-over-de-wyk-in-het-fytspad-door-de-bos
Brugje-over-de-wyk-in-het-fytspad-door-de-bos1
De-wyk-1
De-wyk-richting-Haule-vanuit-het-bos
De-wyk-waar-richting--Haulerwijk-het-eind-van-af-hier-met-een-duiker-verder

Met dank aan:
Poppe Jansma
Fokke Heida
Klaas van Weperen
Hepkema's krant
Nieuwe Ooststellingwerver

 

Laatst aangepast opwoensdag, 27 september 2017 16:01