Culder-burg, Koldenborgh, Koldenburg, Tonckenshoeve

  • Gelezen: 3636 keer

Wie door het lange streekdorp reist, dat (de) Haule heet, passeert heel wat boerderijen, links en rechts van de weg en doorgaans in het groen gelegen, want Haule is een streek met veel natuurschoon en met riet gedekte boerderijen, zo geheel afwijkend van het Friese type (het waren „Saksische" of Hallehuizen, meer op Drentse en andere Oostnederlandse typen gelijkend), daar tussen de eiken gelegen.

Hiemstra-2
Hiemstra-3
Hiemstra-5
IMG0011
IMG0012
IMG0013
Fam-Hiemstra-tonckenshoeve

Jele-Brouwer0008
Jele-Brouwer0006

1959 Je1959 Jelle Brouwer met dochters l. Rinskje en r. Trientsjelle Brouwer met dochte1959 Jelle Brouwer met dochters l. Rinskje en r. Trientsjers l. Rinskje en r. Trients1959 Jelle Brouwer met dochters l. Rinskje en r. Trientsjeje

Jele-Brouwer0013
Jelle-H-Brouwer0001-23
Jelle-H-Brouwer0001-34
Jelle-H-Brouwer0001-26
Jelle-H-Brouwer0001-17
Jelle-H-Brouwer0001-25
Jelle-H-Brouwer0001-17
Jelle-H-Brouwer0001-29
Jelle-H-Brouwer0001-18

Op de "de Tonckenshoeve" was Jelle Brouwer de laatste meijer.  OP 11 mei 1964 werd er een boerenboeldag wegens opheffing gehouden.

Na Brouwer in 1964, heeft Errit de Vries  het land nog een tijdje gebruikt en stond de hoeve leeg en liepen de koeien door de hele boerderij zelfs in de kamer.

Hoekstra haalde er tot ± 1999 nog steeds hooi weg. Oude Hoekstra is toen overleden en de zoon heeft het land  toen aan Anne Hoekstra verkocht die aan de overkant van de weg tegenover de "Tonckenshoeve" woont.

In 1976 werd de Tonckenshoeve met ruim 11 ha bos en 1,7 ha erf, verkocht aan de fam. J. A. Vogt die de boerderij na een grondige opknap beurt als woning betrok in 1977.Artikel over de plannen van de fam Vogt
Na de restauratie viel de boerderij onder monumentenzorg van De gemeente Ooststellingwerf.


De familie Vogt.

Joop en Lies Vogt met hun kinderen betrokken de vervallen boerderij. De boerderij werd helemaal verbouwd met oog voor detail.
Het resultaat was een stijlvolle hoeve met veel historische aspecten, uiterlijk helemaal gelijkend op de boerderij zoals hij eerder gebouwd was.
Maar een ramp voltrok zich in april 1983... een schoorsteenbrand legde de boerderij volledig in as. Het was die dag zo mistig dat de brandweer de Tonskenshoeve eerst niet kon vinden en telkens de oprijlaan voorbij reed.

voor-de-brand
Onderhoud-4
onderhoud-laan-naar-Tonckenshoeve
schapenscheren-rchts-dhr-Vogt
hooien-hrmevr-Vogt-plus-dochter
Steenlegging-Tonckenshoeve-Vogt

Landgoed Tonckenshoeve de definitie.

Het landgoed bestaat uit een boerderijoprijlaan, welke leidt naar de woning. De oorspronkelijke woning uit 1748, is in 1983 door brand verloren gegaan en in 1984 herbouwd van nieuwe materialen, maar met behoud van de oorspronkelijke vorm.
Het erf rond het huis omvat een stookhut die in de oorspronkelijk staat gerestaureerd is, een oud ëikenheem'met schapenshuur en wasplaats. verder een oude paardenstal, enig weiland ± 1/2 ha en een fruithof.
Het aangrenzende bos bestaat hoofdzakelijk uit eiken en berken, enig naaldhout en een voormalig kerkepad,omzoomd door oude beuken.
Het landgoed is vrij toegankelijk voor voetgangers. het landgoed ligt in het ruilverkaveling gebied Haulerwijk.
Op de landschapsplankaarten wordt het terrein aangeduid als; Te handhaven gebied met natuurwetenschappelijk of oudheidkundige waarde.
Kerkepad geschilderd door Theo Hiemstra

Het kerkenpad in het Tonckensbos

Theo Hiemstra heeft met aquarelverf een prachtig sfeervol beukenlaantje geschilderd .
Dit smalle laantje bevind zich in het Tonckensbos en werd het tsjerkepaadsje genoemd.
Waarschijnlijk gingen de inwoners van Haulerwijk naar de Haule op zondag via dit laantje ter kerke, maar nog waarschijnlijker is dat de inwoners van Haule naar de gereformeerde kerk gingen in Haulerwijk.
Maar dankzij Theo Hiemstra weten we nu dat het laantje echt bestaat: het is nog duidelijk te herkennen.
Het laantje bevindt zich aan de oostkant van het Tonckensbos en loopt van het zuiden naar het noorden.
Verrassend is dat de inkepingen, welke ook op het schilderij staan, ook werkelijk in de beukenbomen zijn gekerfd.
Alleen zijn ze niet meer zo goed te lezen, enkele namen en jaartallen konden we nog ontcijferen.

Kerkepad anno 2016Kerkepad Anno 2016

Het theehuis.

Achter de Tonckenshoeve aan de noordkant van het Tonckensbos heeft in vroegere jaren een theehuis/koepel gestaan.
De zoon van de familie Hiemstra, Wytze Hiemstra heeft in een brief hier uitgebreid over gesproken.
Wytze heeft zelfs het theehuis nog getekend en ook op een plattegrond door hem gemaakt, de plaats van het theehuis aangegeven. Hij kon het zich nog goed herinneren.

Plattegrond van  het "Tonckenshoeve" gebied getekend en beschreven door Wytze Hiemstra die dit aan de heer Hollander zond.

De tekening van Wytze Hiemstra en de foto, welke staat in het krantenknipsel die de Historische Vereniging Haule in haar bezit heeft, komen zeker overeen.
Hiemstra vertelde dat het theehuisje was gemaakt van berkenhout, er was een deur in, welke op slot kon.
In het theehuisje stond een bankje en een prachtig Delftsblauw thee servies.
Dat heeft er jaren ingestaan, later heeft de familie Hiemstra het servies opgeborgen in een kast op de boerderij.
Ze hebben er nooit uitgedronken: er werd alleen goed opgepast.

1985 Jeen van Houten 1Theehuisje in het Tonckensbos

Het bestuur van de HVH heeft het vermoeden dat dit theehuisje niet het originele theehuis is geweest.
Immers, het is bekend dat er eerder grote bijeenkomsten georganiseerd werden en ook dat als er familie kwam van de welgestelde eigenaren, deze thee e.d. met mooi weer geserveerd kregen in die theekoepel.
Er werd dan aan een aantal jonge dames , die op de Haule woonden gevraagd om te assisteren in de bediening.

Graag zou het bestuur hier meer informatie over willen hebben hebben, het zou mooi zijn als er mensen zijn, die hier nog meer over kunnen vertellen.

Na de fam.Vogt heeft Folkertsma die van het Groningerland kwam er gewoond.

Na Folkertema werd de familie J.H. Hollander eigenaar. 
Zij woonden er van 1997 tot 2006. In die tijd is het gebied tot landgoed verklaart.

IMG 9540Familie J. H. Hollander

Nu woont de fam,van der Roemer er, en gebruikt het pand na een ingrijpende interne verbouwing als recreatie woning. De familie van der Roemer heeft  historisch besef en onderhoudt het bijbehorend Tonckensbos en het pand ook naar dat inzicht. Een van de oude lindebomen die voor de boerderij staat is ziek en deze zal binnenkort bekeken worden door een bomen dokter zodat hij mischien behouden kan blijven voor deze eeuwenoude grond.

Wij spraken in het begin van dit artikel van de oprijlaan naar de rustieke boerderij. Deze ontleent zijn breedte kennelijk aan het feit, dat eenmaal alle verkeer langs deze weg in de richting Veenhuizen naar Drenthe trok. Zo geeft de kaart uit 1734 het aan, terwijl van boerderij nr 19 af (de westelijke buurman van Koldenburg) bij een recht doorgaande stippellijn staat: „Dit by ouds de wegh geweest nae Drenth". nu is de laan naar Koldenburg al lang, voor doorgaand verkeer gesloten (de weg loopt dood in de akkers), terwijl het verkeer nae Drenth" nu weer, als vroeger, rechtdoor gaat.

Koldenburg" lag eenmaal te midden van de heide. Die is al lang ontgonnen, maar het bosachtige karakter is gebleven en wie een typisch stukje oud-Stellingwerf wil zien, moet bij de "Tonckenshoeve" zijn.

We heben geprobeerd alle gegevens zo goed mogelijk te verifiëren, mocht u aanvullende of verbeterende gegevens weten, wilt u deze dan graag doorgeven. Onderaan op de pagina bij contact kunt u reageren!

Bronnen;Vier eeuwen turfwinning proefschrift van M.A.W.Gerding ±1993.
             Leeuwarder courant 1956
             H.J. Popping
             Jelle H. Brouwer bewoner van 1953-1964
             Bert van der Berg.
             Piet Hoekstra.
             fam.Vogt
             fam.Hiemstra
             fam. van der Roemer
             Fam J.H. Hollander

Laatst aangepast opdonderdag 03 mei 2018 21:06