Van winterschool - O.L.S - naar De Trede.

1816

Al in de 18e eeuw is er op de Haule sprake van geregeld onderwijs. Er is in die tijd een zogeheten "winterschool, zo genoemd omdat de kinderen zomers in de turfgraverij en bij de boer moesten werken".
Deze school is lange tijd winterschool gebleven en stond tegenover dorpsstraat 19 de latere onderwijzerwoning en nog later het huis van Himke Stelling de rijwielhersteller.

In 1816-1831 was hier Geert Jans schoolhoofd..

Nou moeten we ons dat nu niet voorstellen of het een school was zo als we die nu kennen. 
Een onderwijzer uit het naburige Ureterp beschreef dat de toestand van het schooltje daar niet beter, eerder nog slechter, was dan de hutten die in de veenderijen waren gebouwd. 
Het spul was zo bouwvallig dat de schoolopziener vreesde voor het leven van de schoolmeester en de kinderen omdat de muren op instorten stonden. De gehele schoolruimte was 12 voet lang en 12 voet breed (4×4 meter).
Het grootste beslag op de ruimte werd ingenomen door de kachel die in het midden stond. Er waren geen schrijftafels, de kinderen zaten op lage bankjes tegen de muur. 

Sommige kinderen hadden hun lei op de knieën, anderen zaten op de grond en gebruikten de bank langs de wand als schrijftafel. 
De ruimte stond soms zo vol met rook dat de deuren open moesten staan, ook in de winter, ook als het bitter koud was. Het voordeel van die openstaande deur was echter wel dat er dan ook nog wat licht naar binnen viel.  .

We spreken nu ook wel eens kritisch over de huidige situatie in het onderwijs..... Maar dit is niet te vergelijken met de armetierige toestand van vroeger, zeker op het arme platteland. Pas op 1 januari 1901 werd een leerplichtwet van kracht. Daarvoor gingen sommige kinderen niet naar school of hooguit een korte periode. En als je dan niet mee kon komen dan leerde je er ook nog weinig. Het is dan ook geen wonder dat heel vaak in oude aktes staat genoteerd dat iemand verklaarde “niet te kunnen schrijven”

Vanaf 1816 vinden we iets aangetekend omtrent de school te Haule. In genoemd jaar was hier Geert Jans Wester schoolmeester,vierde ranger. Hij vervulde deze betrekking tot 1831.
In het jaar 1830 stonden Wester voornoemd en Willem Sanders Wemer samen in het schooltje, Wemer was van 1830-1838 onderwijzer

1826
In 1826 staat in het jaarverslag van de kerk dat aan Alles van der Sluis uit Gorredijk voor f 206,17 word uitbetaald voor herbouw van de school..
Van deze winterschool is verder niets bekend.

Foto-archief Historische Vereniging Haule.


1832.2 meesterswoning1832 Aanbesteding meesterswoning nu dorpstraat 19

1839
De school verandert van winterschool in een zogenaamde "vaste school".
In 1838 werd deze school een vaste school en op 1 mei 1838 werd als eerste hoofd P. S. Strikwerda, 3e rang en ondermeester te Langweer, aangesteld. Hij vertrok in 1841 naar  Oosterwolde.

De schoolmeester die werd benoemd in die tijd, had nog vele bijbaantjes nodig  om in zijn levensonderhoud te voorzien, want het onderwijzerschap wordt in die tijd niet best betaald.
Zo was hij koster van de kerk en voorzanger in de kerk.

1845 1De schoolmeester had vele bijbaantjes te weten koster,en voorzanger.

 In 1839 vind de aanbesteding plaats tot het bouwen van een nieuwe school en van een onderwijzers woning, (Dorpsstraat 19) Laagste inschrijvers waren Willem Korvenius en Roelof Egberts Kuipers, deze gingen het werk uitvoeren voor de som van f 1330,-
Deze school bevond zich waar nu dorpsstraat 12 is.

1841
1841-1843  E. G. Schaapman was toen schoolhoofd
In datzelfde jaar werd Wiebe Lammerts Elzinga, 2e rang, provisioneel aangesteld. Hij vertrok echter reeds in okt. 1843 naar Kortezwaag.

1843-1845 Fokke Jochums Beetsma provisioneel benoemd.

Op 12 dec. 1845 kwam H. J. van der Schoot, 3e rang en ondermeester te Nijehaske. Zijn inkomen bedroeg in 1845 ƒ 150, en de schoolpenningen van ca. 20 leerlingen à 40 ct. per kwartaal en een vrije woning. In het voorjaar van 1849 is hij overleden.1849 oproep spollicitantenOproep tot sollicitanten

1849
In 1849 kwam Jacob Kampen provisioneel; hij vertrok op 30 april 1849 naar Bergumerheide.

Op 1 juli 1849 1885  kwam Pieter H. Wijntjes, ondermeester te Heerenveen. Deze Wijntjes is lang aan deze school verbonden geweest. Een artikel over deze Wijntjes uit 1857 vind u hier https://historischevereniginghaule.nl/themas/haule-de-geschiedenis/beschrijving-van-haule-uit-1857 hierin staat mooi beschreven hoe de Haule er toen uitzag.

« Vorig Volgende » (Pagina 2 van 5)
Laatst aangepast opwoensdag 04 april 2018 19:34